May 11, 2022 4:03 PM - ANI

1857 ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ 282 ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਕੰਕਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇੜੇ ਖੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਜੇ. ਐੱਸ. ਸਹਿਰਾਵਤ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਸੂਰ ਅਤੇ ਗਊ ਦੇ ਮਾਸ ਤੋਂ ਬਣੇ ਕਾਰਤੂਸਾਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਖਿਲਾਫ ਵਿਦਰੋਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਹਿਰਾਵਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕੰਕਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੋਲ ਅਜਨਾਲਾ ਵਿਚ ਇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਮਿਲੇ ਇਕ ਖੂਹ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੇ ਸਨ।
ਸਹਿਰਾਵਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੈਨਿਕ ਸੂਰ ਅਤੇ ਗਊ ਦੇ ਮਾਸ ਤੋਂ ਬਣੇ ਕਾਰਤੂਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖਿਲਾਫ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਿੱਕੇ, ਮੈਡਲ, ਡੀ. ਐੱਨ. ਏ. ਸੈਂਪਲ, ਮੌਲਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਰੇਡੀਓ ਕਾਰਬਨ ਡੇਟਿੰਗ, ਸਾਰੇ ਇਸੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ 1857 ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗਰਾਮ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਰਮੀ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸੂਰ ਅਤੇ ਗਊ ਮਾਸ ਤੋਂ ਬਣੇ ਕਾਰਤੂਸਾਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਖਿਲਾਫ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।




