Feb 19, 2021 11:15 AM -

ਦਿੱਲੀ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ 'ਟੂਲਕਿੱਟ' ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਕਾਰਕੁੰਨ ਦਿਸ਼ਾ ਰਵੀ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਅੱਜ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿੱਜਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਅਖੰਡਤਾ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਤੁਲਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈI
ਜਸਟਿਸ ਪ੍ਰਭਾ ਦੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਿਯਮ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਮੁੱਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਅਪਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈI
ਦਰਅਸਲ, ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਰਵੀ ਵੱਲੋਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦਿਸ਼ਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ ਕੋਈ ਜਾਂਚ ਸਮੱਗਰੀ ਮੀਡੀਆ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤੀਜੇ ਪੱਖ ਨੂੰ ਲੀਕ ਨਾ ਕਰੇI
ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਅੱਗੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ 17 ਮਾਰਚ ਤੈਅ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਵਾਦ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨI
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਆਖਿਆ,"....ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਗੇI"
ਗ਼ੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦਿਸ਼ਾ ਰਵੀ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਅਖਿਲ ਸਿੱਬਲ ਨੇ ਕਥਿਤ 'ਵਟ੍ਸਐਪ ਗੱਲਬਾਤ' ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਚੈਨਲਾਂ (ਟੀਵੀ ਟੁਡੇ, ਟਾਇਮਸ ਨਾਓ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ 18 ) 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਟਵੀਟਸ ਆਪਣੇ ਆਨਲਾਈਨ ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀI
ਉਹਨਾਂ ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਰਵਜਨਕ ਰਿਕਾਰਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਕਤ ਮੀਡੀਆ ਘਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣI
ਉਹਨਾਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਅਹਿਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ 'ਚ ਲੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਕਥਿਤ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆI
ਪਰ ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਸੋਲੀਸਿਟਰ ਜਨਰਲ ਐੱਸ ਵੀ ਰਾਜੂ ਨੇ ਪਟੀਸ਼ਨਰ ਵੱਲੋਂ ਲਾਏ ਸਾਰੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾI
ਉਹਨਾਂ ਆਖਿਆ,"ਉਸਦਾ(ਦਿਸ਼ਾ ਰਵੀ) ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਨੇਹੇ 3 ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਉਸਦਾ ਫ਼ੋਨ 13 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ 3 ਤੋਂ 13 ਫਰਵਰੀ ਵਿਚਾਲੇ ਆਪ ਲੀਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਫ਼ੋਨ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਸੀI "
ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ 'ਚ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਉਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲਾਏ ਇਲਜ਼ਾਮ ਗ਼ਲਤ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਨਾ ਕੁਝ ਲੀਕ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਕੋਈ ਇਨਪੁਟ ਜਾਂ ਡਾਟਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਹੈI
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਨਿਊਜ਼ ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਸਟੈਂਡਰ੍ਡ੍ਸ ਅਥਾਰਟੀ (ਐੱਨ ਬੀ ਐੱਸ ਏ) ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮਹਿਕਮੇ ਵੱਲੋਂ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀI
ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਟੂਲਕਿੱਟ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਕਥਿਤ ਦੋਸ਼ੀ, ਦਿਸ਼ਾ ਰਵੀ ਵੱਲੋਂ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਲਈ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਐੱਫ ਆਈ ਆਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸਮੱਗਰੀ ਮੀਡੀਆ ਸਣੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਲੀਕ ਨਾ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀI
ਦਿਸ਼ਾ ਰਵੀ 21 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ 'ਟੂਲਕਿੱਟ' ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀI
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੂਗਲ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿਸ ਖਾਤੇ ਤੋਂ 'ਟੂਲਕਿੱਟ' ਬਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀI
ਟੂਲਕਿੱਟ 'ਚ ਦੋ ਈ-ਮੇਲ ਆਈ ਡੀਜ਼,ਇੱਕ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਖਾਤਾ ਤੇ ਇੱਕ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਰਿਸੋਰਸ ਲੋਕੇਟਰ (ਯੂਆਰਐਲ) ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲੈਟਫਾਰਮਸ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗੀ ਹੈI
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ 'ਟੂਲਕਿੱਟ' ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਅਣਪਛਾਤੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਚੁੱਕੀ ਹੈI




